نقشی تعیین‌کننده در جهت‌دهی به افکار عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا می‌کند. در چنین شرایطی، توجه به مقوله «انسجام ملی» در طراحی و اجرای برنامه‌های فرهنگی، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ وحدت ملی، تقویت اقتدار ایرانی و تعالی و پیشرفت کشور به شمار می‌رود.
انسجام ملی به معنای همبستگی، همدلی و احساس تعلق مشترک میان آحاد جامعه نسبت به سرزمین، فرهنگ، تاریخ و ارزش‌های ملی است. هر اندازه این احساس تعلق و همبستگی در میان مردم تقویت شود، جامعه در برابر تهدیدها، بحران‌ها و چالش‌های داخلی و خارجی مقاوم‌تر خواهد بود. از این رو، برنامه‌های فرهنگی باید به گونه‌ای طراحی شود که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فرهنگ بومی مخاطبان، زمینه‌ساز تقویت وحدت ملی و تحکیم پیوندهای اجتماعی نیز باشد.
تجربه‌های تاریخ معاصر ایران و رویدادهای سال‌های اخیر به ویژه حوادث و تحولات اجتماعی یکسال گذشته پس از جنگهای دوازده روزه و جنگ رمضان، به خوبی نشان داده است که انسجام ملی یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت و سربلندی ملت ایران در مواجهه با تهدیدهای نظامی و فرهنگی بوده است. در جریان تحولات و بحران‌های منطقه‌ای و جنگهای یک سال اخیر، آنچه بیش از هر چیز موجب اقتدار و پایداری کشور شد، حضور یکپارچه مردم در کنار نیروهای مسلح و حمایت همه‌جانبه از منافع ملی بود.
در این شرایط، اقوام، مذاهب و گروه‌های مختلف اجتماعی با وجود تفاوت‌های فرهنگی و فکری، در دفاع از ایران و ارزش‌های مشترک ملی همصدا شدند و جلوه‌ای ارزشمند از وحدت و همبستگی را به نمایش گذاشتند.
این همبستگی و انسجام، همان رمز موفقیت و پیروزی رزمندگان اسلام از بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تا زمان حال بوده است. ملت ایران چه در هشت سال دفاع مقدس، چه در جنگ ۱۲ روزه و چه در جنگ رمضان با تکیه بر وحدت، ایمان و احساس مسئولیت جمعی، توانست در برابر تهاجم دشمن ایستادگی کرده و از استقلال و تمامیت ارضی کشور دفاع کند.
اول اینکه برنامه‌های فرهنگی نباید صرفاً به برگزاری مراسم و مناسبت‌ها محدود شوند، بلکه باید بستری برای تقویت روحیه همدلی، افزایش سرمایه اجتماعی و گسترش احساس تعلق به ایران باشند.
معرفی مفاخر ملی، برجسته سازی و افتتاح یادمان برای بناهای تاریخی شهر، تبیین دستاوردهای علمی و فرهنگی جامعه، توجه به فرهنگ اقوام مختلف ایرانی و تقویت مشترکات تاریخی و تمدنی از جمله اقداماتی است که می‌تواند در مسیر تقویت انسجام ملی مؤثر واقع شود اما اگر همین اقدامات، با تدبیر و برنامه ریزی و دوراندیشی همراه نباشد، نتیجه عکس می دهد و عناصر سازنده وحدت ملی و هویت ملی را متزلزل می سازد.
مولانا در مثنوی شریف می گوید:
هرچه کردند از علاج و از دوا
گشت رنج افزون و حاجت ناروا
از قضا سرکنگبین صفرا فزود
روغن بادام، خشکی می‌نمود
از هلیله، قبض شد، اطلاق رفت
آب، آتش را مدد شد، همچو نفت
متولیان برنامه های فرهنگی و دست اندرکاران شهر باید بدانند توجه به هویت ایرانی در فعالیت‌های فرهنگی یک ضرورت اساسی است.
هویت ایرانی حاصل هزاران سال تاریخ، تمدن، فرهنگ، علم و هنر است که نسل‌های مختلف این سرزمین در شکل‌گیری و استمرار آن نقش داشته‌اند. آشنایی نسل جوان با این میراث ارزشمند موجب افزایش اعتماد به نفس ملی، احساس مسئولیت اجتماعی و تعلق خاطر به کشور خواهد شد. هر برنامه فرهنگی که بتواند هویت ایرانی ـ اسلامی را به شکلی صحیح و جذاب به مخاطبان معرفی کند، در واقع به تقویت انسجام ملی کمک کرده است و برعکس اگر اجرای برنامه های فرهنگی با شتابزدگی و عدم برنامه ریزی و جامع نگری و عدم دوراندیشی باشد، ارکان هویت ایرانی و انسجام ملی آسیب می بیند.
هویت ایرانی حاصل هزاران سال تاریخ، تمدن، فرهنگ، علم و هنر است که نسل‌های مختلف این سرزمین در شکل‌گیری و استمرار آن نقش داشته‌اند. آشنایی نسل جوان با این میراث ارزشمند موجب افزایش اعتماد به نفس ملی، احساس مسئولیت اجتماعی و تعلق خاطر به کشور خواهد شد. هر برنامه فرهنگی که بتواند هویت ایرانی ـ اسلامی را به شکلی صحیح و جذاب به مخاطبان معرفی کند، در واقع به تقویت انسجام ملی کمک کرده است و برعکس اگر اجرای برنامه های فرهنگی با شتابزدگی و عدم برنامه ریزی و جامع نگری و عدم دوراندیشی باشد، ارکان هویت ایرانی و انسجام ملی آسیب می بیند.
در این میان، شهر تبریز جایگاهی ممتاز در تاریخ و هویت ملی ایران دارد.
برنامه‌های فرهنگی به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال این ارزش‌ها
